Aktualności

 

Aktualności

 
2017-02-13

Wirus Żółtaczki Rzepy (TuYV) - duże zagrożenie w uprawie rzepaku ozimego

Lustrując plantacje upraw ozimych w okresie jesiennym jak i wiosennym napotykamy na różne uszkodzenia roślin powodowane przez choroby grzybowe, szkodniki, oraz coraz częściej przez wirusy. Choroby wirusowe są dobrze znanym zagrożeniem wśród zbóż. Szkody spowodowane przez choroby wirusowe były szczególnie widoczne i dotkliwe w okresie jesień 2014/wiosna 2015. Nasilenie występowania chorób wirusowych było spowodowane w tym okresie szczególnie licznym występowaniem i żerowaniem mszyc, które są wektorami, czyli nośnikami chorób wirusowych. Choroby wirusowe są zagrożeniem także dla rzepaku.

Najgroźniejszą z nich jest wirus żółtaczki rzepy (TuYV), powodujący duże straty plonu a także niekorzystnie wpływa na cechy jakościowe nasion i oleju. Choroba ta występuje szczególnie w regionach, gdzie obok rzepaku uprawiane są buraki cukrowe, ziemniaki, warzywa, sady. Ostatnio dużym zagrożeniem dla upraw rzepaku ozimego są wysiewane poplony, na których nie stosuje się ochrony przed mszycami, a z których wektory mogą jesienią przenosić się na plantacje rzepaku. Głównym wektorem tej choroby jest mszyca brzoskwiniowo-ziemniaczana (Myzus persicae), która infekuje rośliny już w okresie jesiennym.

Liść rzepaku porażony przez TuYV (żółtaczkę rzepy)
Liść rzepaku porażony przez TuYV (żółtaczkę rzepy)
Mszyce na liściu rzepaku
Mszyce na liściu rzepaku

Jesień 2016 była szczególna pod względem występowania tego szkodnika, ponieważ była to największa gradacja populacji mszyc, która wystąpiła od kilkunastu lat, podobna sytuacja miała miejsce w innych krajach w Niemczech, Czechach, Francji i Anglii.

Firma Limagrain już od kilku lat w Polsce prowadzi obserwacje oraz testuje występowanie wirusa żółtaczki rzepy TuYV. Pierwsze bardzo widoczne symptomy wirusa TuYV było można zauważyć w okresie jesiennym 2014 roku, gdzie również wystąpiła duża presja mszycy brzoskwiniowo-ziemniaczanej. W latach 2015 i 2016 przeprowadzony monitoring potwierdził występowanie tego groźnego wirusa na terenie całego kraju. W szczególności największe porażenie zaobserwowano w województwach: wielkopolskim, kujawsko-pomorskim, dolnośląskim, opolskim, lubelskim, zachodniopomorskim.

Możemy stwierdzić, że jeżeli warunki pogodowe nie będą odbiegały od tych, które obserwujemy dzisiaj problem wirusów w rzepaku ozimym będzie się nasilał w przyszłości.

Należy pamiętać, że bardzo łatwo można pomylić symptomy wirusa żółtaczki rzepy (TuYV) z innymi symptomami, takimi jak: porażenie przez śmietkę kapuścianą, porażenie przez kiłę kapustnych uszkodzenia herbicydowe, brak azotu, przebarwienia spowodowane brakiem fosforu, wysoki poziom wód gruntowych, okresowa susza.

Test serologiczny Elisa - żółte zabarwienie potwierdzające obecność wirusa TuYV
Test serologiczny Elisa - żółte zabarwienie potwierdzające obecność wirusa TuYV

Jedynym sposobem potwierdzenia występowania wirusa jest test serologiczny ELISA. Polega on na tym, że na odpowiednio przygotowane płytki nanosi się sok z porażonych liści rzepaku, inkubuje i wywołuje reakcję barwną. O obecności wirusa żółtaczki rzepy TuYV w roślinie świadczy żółte zabarwienie na płytce, co pozwala jednoznacznie stwierdzić porażenie roślin przez TuYV.

Liście porażone TuYV (żółtaczką rzepy)
Liście porażone TuYV (żółtaczką rzepy)
Liść porażone TuYV (żółtaczką rzepy)
Liść porażone TuYV (żółtaczką rzepy)

Uprawa rzepaku w Polsce pokrywa się z uprawą buraka cukrowego w zachodniej części kraju, natomiast we wschodniej Polsce z uprawą ziemniaka, dlatego też rzepak ozimy jest bardzo narażony na infekcje tą groźną chorobą. Sposobem na ograniczenie występowania infekcji wirusowych na plantacjach rzepaku jest skuteczne zwalczanie wektorów, czyli mszyc, oraz uprawa odmian odpornych na TuYV.

Symptomy wirusa żółtaczki rzepy (TuYV) w rzepaku ozimym:

  • skarłowacenie roślin
  • zredukowana powierzchnia blaszki liściowej
  • antocyjanowe przebarwienia na brzegach liści
  • zredukowana liczba odgałęzień bocznych
  • zredukowana liczba nasion w łuszczynie
  • wzrost zawartości glukozynolanów
  • zmniejszona zawartość oleju
  • redukcja plonu od 10% do nawet 50%

Firma Limagrain jako pierwsza firma na świecie zarejestrowała i wprowadziła do obrotu pierwsze odmiany mieszańcowe z odpornością na wirusa żółtaczki rzepy (TuYV). Obecnie również w Polsce trwają badania rejestrowe kilku odmian z tą odpornością.

Pole z odmianą LG Architect odporną na TuYV (żółtaczkę rzepy)
Pole z odmianą LG Architect odporną na TuYV (żółtaczkę rzepy)

LG ARCHITECT jest pierwszą w Polsce odmianą rzepaku, która uzyskała rejestrację w COBORU 2017 z odpornością na wirusa żółtaczki rzepy TuYV. Jest to najwyżej plonująca odmiana w doświadczeniach rejestrowych 2015 i 2016. Jest to najbardziej zimotrwała odmiana z wszystkich odmian dostępnych na polskim rynku, która dodatkowo charakteryzuje się wysoką odpornością na pękanie i osypywanie się nasion w niekorzystnych warunkach podczas zbioru.

Zapraszamy wszystkich na wiosenne warsztaty Agro Akademii BASF 2017, podczas których będzie niepowtarzalna okazja aby obejrzeć odmianę LG ARCHITECT - najbardziej innowacyjną odmianę rzepaku ozimego w Polsce.

Opis odmiany LG ARCHITECT

Leszek Chwalisz
 
Małe logo LG Seeds
Logo Limagrain